Τα λόγια που ακούγονται σαν έρωτας, αλλά είναι παγίδα

Σε γνώρισε πριν από λίγες εβδομάδες και ήδη σου λέει ότι είσαι ο έρωτας της ζωής του. Σε γεμίζει μηνύματα, δώρα, κομπλιμέντα. Μιλάει για κοινό μέλλον, για παιδιά, για «εμείς». Κι εσύ νιώθεις σαν σε ταινία.

Κι όμως, κάτι μέσα σου ψιθυρίζει: «Μήπως είναι πολύ; Μήπως είναι πολύ γρήγορα;» Αυτό το ψιθύρισμα αξίζει να το ακούσεις.

Όταν η «πολλή αγάπη» είναι παγίδα

Οι ψυχολόγοι έχουν όνομα γι' αυτό: «βομβαρδισμός αγάπης». Είναι η υπερβολική, βιαστική προσφορά τρυφερότητας, προσοχής και υποσχέσεων στην αρχή μιας σχέσης. Δεν έχει στόχο να σε κάνει ευτυχισμένη. Έχει στόχο να σε δέσει γρήγορα, πριν προλάβεις να δεις καθαρά.

Μελέτες σε νέους ενήλικες έδειξαν ότι αυτή η συμπεριφορά συνδέεται με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά και με ανασφαλή δεσμό. Δηλαδή με ανθρώπους που χρειάζονται να ελέγχουν τη σχέση για να νιώθουν ασφαλείς.

Μια σημαντική διευκρίνιση

Ένα «σ' αγαπώ», ένα δώρο, ένα κομπλιμέντο δεν είναι ύποπτα από μόνα τους. Πολλοί άντρες είναι τρυφεροί και εκδηλωτικοί, και αυτό είναι υπέροχο.

Η διαφορά βρίσκεται σε τρία πράγματα: στην ταχύτητα, στην υπερβολή και, κυρίως, στο τι γίνεται μετά. Η αληθινή αγάπη χτίζεται σιγά σιγά και μένει σταθερή. Η χειριστική «αγάπη» ξεκινά σαν φωτιά και, μόλις σε κερδίσει, αλλάζει πρόσωπο.

Τα σημάδια

1. Το «σ' αγαπώ» έρχεται πολύ νωρίς και πολύ συχνά

Σου το λέει μετά από λίγα ραντεβού. Το επαναλαμβάνει συνέχεια, σαν να θέλει να το «γράψει» μέσα σου. Αλλά δεν σε ξέρει ακόμα αρκετά για να σε αγαπά. Αγαπά την εικόνα σου, ή την ιδέα ότι σε κατέκτησε.

2. «Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς εσένα»

Ακούγεται ρομαντικό. Στην πραγματικότητα σου φορτώνει ένα βάρος: την ευθύνη για τη ζωή του. Αν κάποια στιγμή θελήσεις να φύγεις, θα νιώσεις ότι τον καταστρέφεις. Κι αυτό ακριβώς είναι το σημείο.

3. Είσαι «όλος του ο κόσμος», από την πρώτη μέρα

Σε εξυψώνει σε βάθρο. Είσαι τέλεια, μοναδική, διαφορετική από όλες. Το πρόβλημα με τα βάθρα είναι ότι από εκεί πέφτεις. Κι όταν έρθει η πρώτη απογοήτευση, ο άνθρωπος που σε λάτρευε μπορεί να σε κοιτάζει με περιφρόνηση.

4. Δώρα που σε φέρνουν σε δύσκολη θέση

Ακριβά δώρα που δεν ζήτησες, νωρίς, χωρίς λόγο. Δεν είναι πάντα γενναιοδωρία. Μερικές φορές είναι επένδυση. Και κάποια στιγμή, αργότερα, μπορεί να ακούσεις: «Μετά από όλα όσα έκανα για σένα;»

5. Σε συγκρίνει με άλλες γυναίκες

«Είσαι πολύ καλύτερη από την πρώην μου.» «Δεν είσαι σαν τις άλλες.» Σε κολακεύει, αλλά ταυτόχρονα σου δείχνει ότι σε βάζει σε μια λίστα. Σήμερα είσαι στην κορυφή. Αύριο μπορεί να μην είσαι.

6. Μετά από κάθε καβγά, είναι αυτός το θύμα

Ό,τι κι αν έγινε, καταλήγεις εσύ να ζητάς συγγνώμη. Σου λέει ότι τον πλήγωσες, ότι παρεξήγησες, ότι «δεν έγινε έτσι». Κι εσύ αρχίζεις να αμφιβάλλεις για το τι είδες και τι άκουσες.

7. Σε «συμβουλεύει» για το καλό σου

«Δεν σου κάνει αυτή η φίλη.» «Καλύτερα να μη βγεις απόψε.» «Θα σου πήγαινε πιο σεμνό φόρεμα.» Όλα «για το καλό σου». Σιγά σιγά όμως οι επιλογές σου γίνονται δικές του.

8. Η τρυφερότητα έρχεται και φεύγει

Μια μέρα σε λατρεύει. Την επόμενη είναι ψυχρός, απόμακρος, θυμωμένος χωρίς λόγο. Κι ύστερα πάλι γλυκός. Αυτό το «πότε ζεστό, πότε κρύο» είναι από τα πιο επικίνδυνα μοτίβα. Οι έρευνες δείχνουν ότι ακριβώς αυτή η εναλλαγή δημιουργεί τους πιο δυνατούς και πιο δύσκολους δεσμούς. Περιμένεις συνέχεια την επόμενη καλή στιγμή, και γι' αυτό μένεις.

Πώς ξεχωρίζεις την αγάπη από τη χειραγώγηση

Πες «όχι» και δες τι γίνεται. Η αληθινή αγάπη αντέχει το «όχι». Αν κάθε άρνησή σου φέρνει θυμό, μούτρα ή ενοχές, κάτι δεν πάει καλά.

Πάρε τον χρόνο σου. Ζήτα να πάτε πιο αργά. Ένας άνθρωπος που σε αγαπά θα σεβαστεί τον ρυθμό σου. Ένας άνθρωπος που θέλει να σε ελέγξει θα πιέσει.

Κοίτα τις πράξεις, όχι τα λόγια. Τα μεγάλα λόγια είναι εύκολα. Η συνέπεια, ο σεβασμός στα όριά σου, η στήριξη στα δύσκολα, αυτά δείχνουν την αλήθεια.

Ρώτα τους ανθρώπους σου. Οι φίλες και η οικογένειά σου βλέπουν συχνά αυτό που εσύ, μέσα στον ενθουσιασμό, δεν βλέπεις. Αν ανησυχούν, άκουσέ τους.

Αν φοβάσαι, ζήτα βοήθεια. Αν η σχέση έχει γίνει έλεγχος, απειλές ή φόβος, η γραμμή SOS 15900 για την έμφυλη βία λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο.

Κράτα αυτό

Η αγάπη που αξίζεις δεν σε παρασύρει σαν καταιγίδα. Σε ζεσταίνει σαν ήλιος, σταθερά, μέρα με τη μέρα. Δεν σε βιάζει, δεν σε φορτώνει, δεν σε κάνει να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου. Κι αν μια αγάπη σε κάνει να νιώθεις συνέχεια ότι πρέπει να την αξίζεις, ίσως δεν είναι αγάπη.


Ενδεικτικές πηγές: C. Strutzenberg, J. Wiersma-Mosley, K. Jozkowski, J. Becnel, «Love-bombing: A narcissistic approach to relationship formation» («Βομβαρδισμός αγάπης: μια ναρκισσιστική προσέγγιση στη δημιουργία σχέσεων»), Discovery, The Student Journal of Dale Bumpers College, University of Arkansas (2017) · D. Dutton, S. Painter, «Emotional attachments in abusive relationships: A test of traumatic bonding theory» («Συναισθηματικοί δεσμοί σε κακοποιητικές σχέσεις: έλεγχος της θεωρίας του τραυματικού δεσμού»), Violence and Victims (1993) · P. Sweet, «The sociology of gaslighting» («Η κοινωνιολογία του gaslighting, της χειραγώγησης της αντίληψης»), American Sociological Review (2019).

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012

Ψυχολογικός Φάρος

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Όταν απομακρυνόμαστε στη σχέση: πώς μιλάμε για όσα έχουν αλλάξει

7 μικρές συνήθειες που σκοτώνουν σιγά σιγά τη σχέση σου (και δεν το καταλαβαίνεις)

Οι 2 κινήσεις που δείχνουν αν ένας άντρας σε αγαπά πραγματικά

Τα 6 πράγματα που λατρεύουν οι άντρες να τους κάνεις αλλά δεν το παραδέχονται

Τι θα πρέπει να θυμάσαι οταν ξεκινάς μια σχέση μετά τα 40

Γιατί οι άντρες χάνουν ξαφνικά το ενδιαφέρον τους προς μια γυναίκα

Τα 3 μυστικά μιας γυναίκας για να την ερωτευτεί ένας άντρας

Δεν το λέει, το κάνει: πώς δείχνει ένας άντρας ότι σε αγαπά