Χώρισες και έχεις παιδιά: Έχεις δικαίωμα σε μια νέα αγάπη;
Χώρισες. Πέρασε καιρός. Τα πράγματα ηρέμησαν κάπως. Και μια μέρα πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται: «Θα ήθελα να έχω ξανά κάποιον δίπλα μου.»
Και αμέσως μετά έρχεται η ενοχή. «Τι θα πουν τα παιδιά;» «Δεν είναι εγωισμός;» «Μήπως τους στερήσω κάτι;»
Αν το νιώθεις αυτό, δεν είσαι ο μόνος ούτε η μόνη. Είναι από τα πιο συνηθισμένα διλήμματα ενός χωρισμένου γονιού. Ας το δούμε με ειλικρίνεια.
Η ενοχή που σε κρατάει πίσω
Πολλοί γονείς, μετά το διαζύγιο, βάζουν τη ζωή τους σε παύση. Λένε: «Τώρα μετράνε μόνο τα παιδιά.» Και το εννοούν.
Κάτω από αυτή τη φράση όμως κρύβεται συχνά κάτι άλλο. Φόβος ότι θα πληγωθείς ξανά. Ντροπή για το ότι η πρώτη σχέση δεν κράτησε. Ή η πεποίθηση ότι ένας «καλός γονιός» δεν έχει δικαίωμα να θέλει κάτι για τον εαυτό του.
Δεν είναι έτσι. Είσαι γονιός. Είσαι όμως και άνθρωπος.
Τα παιδιά χρειάζονται έναν γονιό που στέκεται στα πόδια του
Οι έρευνες για τα παιδιά των χωρισμένων γονιών δείχνουν κάτι καθαρό: δεν τα πληγώνει τόσο ο ίδιος ο χωρισμός όσο αυτό που ακολουθεί. Οι συνεχείς καβγάδες ανάμεσα στους γονείς. Και ένας γονιός που έχει βυθιστεί στη θλίψη, στο άγχος, στην κατάθλιψη.
Όταν εσύ είσαι διαλυμένος ή διαλυμένη, δύσκολα μπορείς να είσαι ήρεμος, υπομονετικός και παρών για το παιδί σου. Όταν είσαι καλά, το παιδί το νιώθει.
Άρα η φροντίδα του εαυτού σου δεν είναι εγωισμός. Είναι μέρος της φροντίδας του παιδιού σου.
Το παιδί σε κοιτάζει και μαθαίνει
Τα παιδιά δεν μαθαίνουν για την αγάπη από αυτά που τους λες. Μαθαίνουν από αυτά που βλέπουν.
Αν σε δουν να ξαναστήνεις τη ζωή σου με ηρεμία, με σεβασμό, με έναν άνθρωπο που σου φέρεται καλά, μαθαίνουν κάτι πολύτιμο: ότι μετά από μια δύσκολη στιγμή η ζωή συνεχίζεται. Και ότι μια σχέση μπορεί να είναι ασφαλής.
Ναι, αλλά με προσοχή
Το δικαίωμα σε μια νέα σχέση δεν σημαίνει ότι όλα γίνονται όπως και όποτε θέλεις. Για τα παιδιά κάθε αλλαγή στο σπίτι είναι μεγάλη υπόθεση. Οι έρευνες δείχνουν ότι η προσαρμογή σε μια νέα οικογένεια μπορεί να είναι δύσκολη στην αρχή, ιδιαίτερα για τους εφήβους. Και ότι τα παιδιά που ζουν πολλές αλλαγές τη μία μετά την άλλη δυσκολεύονται περισσότερο.
Μερικά πράγματα που βοηθούν:
- Μην βιαστείς να γνωρίσεις τον νέο σύντροφο στα παιδιά. Περίμενε μέχρι να είσαι σίγουρος ή σίγουρη ότι η σχέση έχει μέλλον. Ένα παιδί που δένεται με κάποιον και μετά τον χάνει, πληγώνεται ξανά.
- Πες τους την αλήθεια, με απλά λόγια. Τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα απ' όσα νομίζεις. Τα μυστικά τα φοβίζουν περισσότερο από την αλήθεια.
- Πήγαινε αργά. Πρώτα μια σύντομη γνωριμία, σε ουδέτερο μέρος. Όχι αμέσως διακοπές μαζί ή συγκατοίκηση.
- Κράτα τη ρουτίνα τους. Τον χρόνο που περνάτε μόνοι σας, τις συνήθειές σας, τα δικά τους πράγματα. Το παιδί πρέπει να νιώθει ότι δεν χάνει τη θέση του.
- Ο νέος σύντροφος δεν παίρνει τη θέση του άλλου γονιού. Ούτε βάζει κανόνες από την πρώτη μέρα. Πρώτα χτίζει σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί. Τα όρια μένουν σε σένα.
- Μην μιλάς άσχημα για τον πρώην μπροστά στα παιδιά. Ειδικά τώρα. Το παιδί δεν πρέπει να νιώσει ότι πρέπει να διαλέξει πλευρά.
Κι αν τα παιδιά αντιδράσουν;
Είναι πιθανό. Θυμός, ζήλια, σιωπή, ακόμα και ένα «δεν τον θέλω» ή «δεν τη θέλω». Δεν σημαίνει ότι έκανες λάθος. Σημαίνει ότι το παιδί σου φοβάται μήπως χάσει κάτι.
Άκουσέ το χωρίς να θυμώσεις. Πες του ότι η αγάπη σου γι' αυτό δεν αλλάζει. Και δώσε του χρόνο. Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με μια κουβέντα. Χτίζεται με μήνες συνέπειας.
Αν οι αντιδράσεις κρατούν πολύ ή γίνονται έντονες, μια κουβέντα με έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει και εσένα και το παιδί.
Λοιπόν, να το τολμήσεις;
Αν το θέλεις, ναι. Όχι για να γεμίσεις ένα κενό. Όχι για να αποδείξεις κάτι στον πρώην. Αλλά γιατί αξίζεις να ζήσεις ξανά μια σχέση που σε κάνει να νιώθεις καλά.
Με υπομονή, με ειλικρίνεια και με το παιδί σου πάντα στο κέντρο της φροντίδας σου. Όχι στη θέση της δικής σου ζωής.
Ενδεικτικές πηγές: J. E. Lansford (2009), «Parental divorce and children's adjustment», Perspectives on Psychological Science · Υπουργείο Δικαιοσύνης του Καναδά, «An Overview of the Risks and Protectors for Children of Separation and Divorce» (2002).
© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012
Ψυχολογικός Φάρος
