Κάπως έτσι μισιούνται δυο άνθρωποι που αγαπήθηκαν πολύ

Κάποτε ήταν ο πρώτος άνθρωπος που ήθελες να δεις το πρωί. Το όνομά του σε έκανε να χαμογελάς. Σήμερα το ίδιο όνομα σού σφίγγει το στομάχι. Δεν θέλεις να τον δεις, να τον ακούσεις, να ξέρεις τίποτα γι' αυτόν. Κι όμως, τον σκέφτεσαι συνέχεια. Με θυμό.

Πώς γίνεται δυο άνθρωποι που αγαπήθηκαν τόσο, να καταλήγουν να μισιούνται;

Δεν πονάει ο χωρισμός. Πονάει ο τρόπος.

Οι σχέσεις τελειώνουν. Αυτό είναι κομμάτι της ζωής. Αυτό που δεν αντέχεται είναι ο τρόπος. Η προδοσία. Το ψέμα. Η αδιαφορία στο τέλος. Η αίσθηση ότι ο άνθρωπος που ήξερες όσο κανέναν, μπόρεσε να σου φερθεί σαν να μην ήσουν τίποτα.

Και κάτι ακόμα: η μηδαμινή προσπάθεια. Τον έβλεπες να μην κάνει τίποτα για να σωθεί ό,τι χαλούσε. Σε άφηνε να ονειρεύεσαι ένα μέλλον που εκείνος δεν σκόπευε ποτέ να χτίσει. Κι όταν όλα κατέρρευσαν, ένιωσες ότι σου έκλεψε όχι μόνο τη σχέση, αλλά και τα χρόνια που της έδωσες.

Γιατί η αγάπη γίνεται μίσος

Ακούγεται παράδοξο, αλλά δεν είναι. Ερευνητές που μελέτησαν τον εγκέφαλο ανθρώπων ενώ κοιτούσαν φωτογραφίες κάποιου που μισούσαν, βρήκαν ότι ενεργοποιούνταν περιοχές που ενεργοποιούνται και στον ρομαντικό έρωτα. Η αγάπη και το μίσος είναι πολύ πιο κοντά απ' όσο νομίζουμε. Και τα δύο είναι έντονα, και τα δύο σε δένουν με τον άλλον.

Γι' αυτό λένε ότι το αντίθετο της αγάπης δεν είναι το μίσος, αλλά η αδιαφορία. Όσο μισείς, ακόμα σε αφορά.

Το μίσος της προδοσίας

Οι ψυχολόγοι που μελετούν την προδοσία λένε ότι πονάει περισσότερο όταν προέρχεται από κάποιον που εμπιστευόμασταν βαθιά. Γιατί δεν χάνεις μόνο τον άνθρωπο. Χάνεις και την εικόνα που είχες γι' αυτόν. Κι αυτό ίσως είναι το χειρότερο: ότι σου διέλυσε την όμορφη ανάμνηση. Ότι τώρα, όταν σκέφτεσαι τις καλές στιγμές, αναρωτιέσαι αν ήταν ποτέ αληθινές.

Πώς φτάνει ένα ζευγάρι εκεί

Σπάνια συμβαίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως ξεκινάει από μικρές απογοητεύσεις που δεν ειπώθηκαν. Από θυμό που μαζεύτηκε. Από ειρωνείες που έγιναν συνήθεια. Οι μελέτες για τα ζευγάρια δείχνουν ότι η περιφρόνηση, το βλέμμα από ψηλά, το σαρκαστικό σχόλιο, είναι από τα πιο σίγουρα σημάδια ότι μια σχέση οδεύει προς το τέλος. Κι όταν η περιφρόνηση μεγαλώσει, γίνεται έδαφος όπου φυτρώνει το μίσος.

Τι κάνει το μίσος σε σένα

Το μίσος δίνει μια παράξενη δύναμη. Σε κρατάει όρθια, σε προστατεύει από τη θλίψη, σου δίνει έναν «εχθρό» να κατηγορήσεις. Για λίγο, αυτό βοηθάει.

Αλλά όσο κρατάει, σε κρατάει δεμένη. Σε κάνει να σκέφτεσαι εκείνον κάθε μέρα. Να ελέγχεις τι κάνει. Να ξαναζείς τις ίδιες σκηνές. Ο άνθρωπος που σε πλήγωσε συνεχίζει να ζει μέσα στο κεφάλι σου, χωρίς να πληρώνει ενοίκιο.

Από το μίσος στην ελευθερία

Άφησε τον θυμό να υπάρξει. Δεν χρειάζεται να είσαι «ώριμη» από την πρώτη μέρα. Ο θυμός σου είναι δικαιολογημένος. Γράψ' τον, πες τον σε κάποιον που εμπιστεύεσαι.

Θρήνησε αυτό που χάθηκε. Κάτω από το μίσος υπάρχει σχεδόν πάντα πόνος. Η λύπη για όσα πίστευες, για όσα ήθελες, για όσα δεν έγιναν.

Κόψε την επαφή, όσο χρειάζεται. Μην ψάχνεις τι κάνει, μην ρωτάς για εκείνον. Κάθε πληροφορία ξαναζωντανεύει τη φωτιά.

Ξεχώρισε τη συγχώρεση από τη συμφιλίωση. Δεν χρειάζεται να ξαναμιλήσετε. Δεν χρειάζεται να γίνετε φίλοι. Η συγχώρεση, αν έρθει κάποτε, είναι για σένα. Για να μην κουβαλάς άλλο αυτό το βάρος.

Ζήτα βοήθεια αν δεν φεύγει. Αν το μίσος σε τρώει για μήνες ή χρόνια, ένας ψυχοθεραπευτής μπορεί να σε βοηθήσει να το αφήσεις να φύγει.

Κράτα αυτό

Κάπως έτσι μισιούνται δυο άνθρωποι που αγαπήθηκαν πολύ: γιατί αγαπήθηκαν πολύ. Το μίσος είναι το σημάδι μιας μεγάλης πληγής. Αλλά δεν χρειάζεται να μείνει για πάντα. Η μέρα που θα ακούσεις το όνομά του και δεν θα νιώσεις τίποτα, δεν θα είναι η μέρα που τον ξέχασες. Θα είναι η μέρα που ελευθερώθηκες.


Ενδεικτικές πηγές: S. Zeki, J. P. Romaya, «Neural correlates of hate» («Οι νευρωνικοί μηχανισμοί του μίσους»), PLoS ONE (2008) · J. Freyd, «Betrayal Trauma: The Logic of Forgetting Childhood Abuse» («Το τραύμα της προδοσίας»), Harvard University Press (1996) · J. Gottman, «What Predicts Divorce? The Relationship Between Marital Processes and Marital Outcomes» («Τι προβλέπει το διαζύγιο;»), Lawrence Erlbaum (1994).

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012

Ψυχολογικός Φάρος

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Όταν απομακρυνόμαστε στη σχέση: πώς μιλάμε για όσα έχουν αλλάξει

Εικόνα
Ένα ήσυχο πρωινό, μια κουρασμένη απάντηση ή η ανάγκη να περάσουμε λίγο χρόνο μόνοι μας δεν αποδεικνύουν ότι η αγάπη τελείωσε. Στη ζωή ενός ζευγαριού υπάρχουν αλλαγές, πιέσεις και διαφορετικοί τρόποι να εκφράζει κανείς το ενδιαφέρον του. Καμία λίστα συμπεριφορών δεν μπορεί να αποφασίσει τι αισθάνεται ένας συγκεκριμένος άνθρωπος. Αυτό που αξίζει να προσέξουμε είναι η απόσταση που επαναλαμβάνεται και δεν συζητιέται: όταν αναβάλλουμε κάθε ουσιαστική κουβέντα, όταν οι κοινές αποφάσεις γίνονται ατομικές ή όταν δεν βρίσκουμε τρόπο να ακουστεί μια ανάγκη. Το ζητούμενο είναι να καταλάβουμε τι έχει αλλάξει και αν θέλουμε και οι δύο να κάνουμε κάτι γι’ αυτό.
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

7 μικρές συνήθειες που σκοτώνουν σιγά σιγά τη σχέση σου (και δεν το καταλαβαίνεις)

Εικόνα
Μια σχέση σπάνια τελειώνει με έναν μεγάλο καβγά. Συνήθως σβήνει αθόρυβα. Μια απάντηση που δεν δόθηκε. Ένα βλέμμα που έμεινε στο κινητό. Μια κουβέντα που αναβλήθηκε για «αύριο». Και μια μέρα κοιτάς τον άνθρωπο δίπλα σου και σκέφτεσαι: «Πότε απομακρυνθήκαμε τόσο;» Η απάντηση βρίσκεται σχεδόν πάντα σε μικρές συνήθειες. Κι αυτό είναι καλό νέο. Γιατί ό,τι χτίστηκε λίγο λίγο, μπορεί και να ξαναχτιστεί λίγο λίγο. 1. Όταν ο άλλος σού «χτυπάει την πόρτα» και δεν ανοίγεις Μέσα στη μέρα, ο σύντροφός σου σού στέλνει μικρά σήματα. «Κοίτα αυτό.» «Ξέρεις τι έγινε σήμερα;» Ένα αστείο. Ένα άγγιγμα στο πέρασμα. Δεν είναι ασήμαντα. Είναι ο τρόπος του να ρωτήσει: «Είσαι εδώ για μένα;» Τα ζευγάρια που μένουν μαζί απαντούν στα περισσότερα από αυτά τα σήματα. Τα ζευγάρια που χωρίζουν τα αφήνουν, τις περισσότερες φορές, να πέσουν στο κενό. Όχι από κακία. Από κούραση, από βιασύνη, από συνήθεια. 2. Όταν το παράπονο γίνεται επίθεση «Με στενοχώρησε που δεν πήρες τηλέφωνο» είναι παράπονο. Λέει πώς ένιωσε...
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Οι 2 κινήσεις που δείχνουν αν ένας άντρας σε αγαπά πραγματικά

Εικόνα
«Με αγαπάει στ' αλήθεια ή είναι μόνο έλξη;» Αν έχεις κάνει αυτή την ερώτηση στον εαυτό σου, δεν είσαι η μόνη. Και συχνά η απάντηση δεν βρίσκεται σε όσα σου λέει. Βρίσκεται σε όσα κάνει. Ιδιαίτερα στις στιγμές που είστε πιο κοντά από ποτέ: στην ερωτική σας επαφή και αμέσως μετά. Υπάρχουν δύο μικρές κινήσεις που λένε πολλά. Δεν είναι μαγικές αποδείξεις. Είναι όμως σημάδια που αξίζει να προσέξεις. 1. Το φιλί Μπορεί κάποιος να σε θέλει σωματικά χωρίς να νιώθει κάτι βαθύτερο. Το φιλί όμως είναι διαφορετικό. Είναι πιο προσωπικό. Πιο εκτεθειμένο. Όταν σε φιλάει με διάθεση, όχι βιαστικά, όχι από υποχρέωση, σου λέει χωρίς λόγια: «Είμαι εδώ. Μαζί σου.» Μια μεγάλη έρευνα με εκατοντάδες ανθρώπους βρήκε κάτι που ίσως σε εκπλήξει. Το πόσο συχνά φιλιέται ένα ζευγάρι συνδεόταν με το πόσο καλά νιώθουν στη σχέση τους. Το πόσο συχνά έκαναν έρωτα, όχι. 2. Τι κάνει αμέσως μετά Γυρίζει πλευρό και πιάνει το κινητό; Ή μένει; Σε αγκαλιάζει, σου χαϊδεύει τα μαλλιά, σου μιλάει; Αυτά τα λίγα λεπτά ...
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Τα 6 πράγματα που λατρεύουν οι άντρες να τους κάνεις αλλά δεν το παραδέχονται

Εικόνα
Υπάρχουν στιγμές που ένας άντρας νιώθει κάτι βαθιά, και δεν θα σου το πει ποτέ με λόγια. Όχι επειδή δεν το νιώθει. Επειδή δεν έμαθε να το ονομάζει. Το πρώτο πράγμα που λατρεύει, είναι όταν τον αφήνεις να σε φροντίσει. Όχι επειδή δεν μπορείς μόνη σου. Επειδή του δίνεις έναν ρόλο που σπάνια του δίνει κανείς άλλος — τον ρόλο του ανθρώπου που προστατεύει. Το δεύτερο είναι η ειλικρίνειά σου, ακόμα κι όταν πονάει. Ένας άντρας μπορεί να αντέξει μια δύσκολη αλήθεια. Αυτό που δεν αντέχει είναι να ανακαλύψει ότι του έκρυβες κάτι «για το καλό του». Το τρίτο είναι όταν τον θυμάσαι στα μικρά πράγματα. Όχι στα μεγάλα — εκεί προσέχουν όλοι. Στο ότι θυμήθηκες πώς πίνει τον καφέ του. Το τέταρτο, και το πιο σπάνιο: όταν τον αφήνεις να κάνει λάθος χωρίς να του το θυμίζεις για μήνες μετά. Η συγχώρεση που δεν γυρνάει πίσω σαν όπλο αργότερα. Το πέμπτο είναι το χιούμορ σου, ειδικά όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά. Ένας άντρας νιώθει ανακούφιση όταν βλέπει ότι δεν καταρρέεις μαζί με την κατάσταση. Και...
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Τι θα πρέπει να θυμάσαι οταν ξεκινάς μια σχέση μετά τα 40

Εικόνα
Εάν ξαναμπαίνεις στο παιχνίδι του φλερτ μετά από πολλά χρόνια που ήσουν σε μια σταθερή σχέση ή σε γάμο με παιδιά, θα πρέπει να θυμάσαι κάποια πράγματα. Ανεξάρτητα απ’ το πόσο καιρό ήσουν μόνη σου, μπορείς να γίνεις ξανά master στο φλερτ και να ξεκινήσεις μια σχέση μετά τα 40, με τον κατάλληλο σύντροφο. Τι θα πρέπει να θυμάσαι, όμως, όταν ξεκινάς μια σχέση μετά τα 40 καθώς μπορεί να είναι μια διαφορετική εμπειρία από εκείνη που θυμάσαι όταν ξεκίνησες την τελευταία σου σχέση;
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Γιατί οι άντρες χάνουν ξαφνικά το ενδιαφέρον τους προς μια γυναίκα

Εικόνα
«Άλλαξε από τη μια μέρα στην άλλη.» Το λες κι εσύ, όταν νιώθεις ότι ο σύντροφός σου ξαφνικά αποστασιοποιήθηκε. Αλλά σπάνια είναι τόσο ξαφνικό όσο φαίνεται. Συνήθως χτίζεται σταδιακά — και απλώς το προσέχεις σε ένα σημείο καμπής. Κάτι σημαντικό πριν προχωρήσουμε: η απόσταση δεν σημαίνει πάντα τέλος. Ούτε σημαίνει πάντα πως υπάρχει «ένοχος». Πολλές φορές είναι μηχανισμός άμυνας, ή απλώς μια φάση — κι αυτές μπορείς να τις αναγνωρίσεις. 1. Το τέλος της φάσης του έρωτα Ο αρχικός ενθουσιασμός μιας σχέσης δεν κρατάει για πάντα — βιολογικά δεν μπορεί. Μετά τους πρώτους 12 με 18 μήνες, αυτή η ένταση υποχωρεί φυσιολογικά. Αν η σχέση σας δεν έχει προλάβει να χτίσει κάτι πιο βαθύ πέρα από την αρχική έλξη, αυτή η υποχώρηση μπορεί να μοιάζει με «χάσιμο ενδιαφέροντος». Στην πραγματικότητα είναι αναμενόμενο βήμα. 2. Όταν η εγγύτητα τον τρομάζει Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν άβολα με την υπερβολική οικειότητα και τη συναισθηματική έκθεση. Όσο η σχέση γίνεται πιο σοβαρή, τόσο πιο πιθανό είναι να αποσυ...
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Τα 3 μυστικά μιας γυναίκας για να την ερωτευτεί ένας άντρας

Εικόνα
Η λαϊκή αντίληψη για τον έρωτα είναι γεμάτη «κόλπα»: πόσο αδιάφορη να φανείς, πότε να εξαφανιστείς, πώς να προκαλέσεις ζήλια. Η αλήθεια είναι πολύ πιο απλή — και πολύ πιο δύσκολη: αυτό που κάνει κάποιον να σε ερωτευτεί δεν είναι το παιχνίδι. Είναι η γνησιότητά σου. 1. Η αμοιβαία, σταδιακή αποκάλυψη του εαυτού Σε ένα πείραμα, άγνωστοι απάντησαν μαζί σε 36 ερωτήσεις ολοένα πιο προσωπικές, εναλλάξ. Η εγγύτητα που δημιουργήθηκε ήταν τόσο δυνατή που πολλά ζευγάρια παντρεύτηκαν αργότερα. Δεν σημαίνει ότι «36 ερωτήσεις φτιάχνουν έρωτα». Σημαίνει ότι η σταδιακή, αμοιβαία αποκάλυψη —όχι η απόκρυψη— χτίζει δεσμό. Όταν μοιράζεσαι κάτι αληθινό για σένα, και δέχεσαι το ίδιο πίσω, λειτουργεί πολύ πιο δυνατά από οποιαδήποτε τακτική απόστασης. 2. Η συναισθηματική διαθεσιμότητα Έλκεσαι — συνειδητά ή όχι — από τη σταθερότητα. Από κάποιον που εκφράζει ενδιαφέρον με συνέπεια, χωρίς να «εξαφανίζεται» ή να σου στέλνει μπερδεμένα μηνύματα. Το να παίζεις την αδιάφορη μπορεί να προκαλέσει βραχυπρόθεσμη π...
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Δεν το λέει, το κάνει: πώς δείχνει ένας άντρας ότι σε αγαπά

Εικόνα
«Σ’ αγαπώ» είναι εύκολο να το πει κανείς. Δύσκολο είναι να το δείχνει, μέρα με τη μέρα, όταν δεν τον βλέπει κανείς. Πολλοί άντρες δεν μιλάνε εύκολα για όσα νιώθουν. Δεν είναι πάντα ψυχρότητα. Συχνά έμαθαν από μικροί να κρατάνε τα συναισθήματα τους μέσα. Η αγάπη τους όμως φαίνεται. Φαίνεται σε μικρές πράξεις που, αν δεν τις προσέξεις, χάνονται μέσα στην καθημερινότητα. Δες ποιες είναι αυτές οι πράξεις και τι λέει η έρευνα για τις σχέσεις που κρατάνε.
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ