Ποιες γυναίκες κάνουν σχέση με δεσμευμένους και γιατί

Ίσως το ξέρεις από πρώτο χέρι. Ίσως το βλέπεις σε μια φίλη. Εκείνος είναι παντρεμένος ή σε σχέση χρόνια, κι εσύ βρίσκεσαι σε μια ιστορία που δεν μπορεί να βγει στο φως. Δεν κυκλοφοράτε μαζί. Δεν ξυπνάτε μαζί. Τις γιορτές τις περνάς μόνη, κοιτάζοντας το κινητό μήπως βρει λίγη ώρα να σε δει.

Και κάποια στιγμή έρχεται η ερώτηση που κάνουν όλοι γύρω σου: γιατί; Γιατί, ενώ υπάρχουν ελεύθεροι άνθρωποι που σε προσέχουν, καταλήγεις ξανά σε κάποιον που δεν είναι διαθέσιμος;

Τι έχει δείξει η έρευνα

Οι ψυχολόγοι έχουν μελετήσει αυτό το φαινόμενο, δηλαδή την έλξη προς κάποιον που ήδη έχει σύντροφο. Σε ένα γνωστό πείραμα, ανύπαντρες γυναίκες είδαν το προφίλ του ίδιου ακριβώς άντρα. Όταν τους είπαν ότι είναι ελεύθερος, ενδιαφέρθηκε περίπου το 59%. Όταν τους είπαν ότι είναι σε σχέση, το ποσοστό ανέβηκε στο 90%. Στους άντρες και στις γυναίκες που είχαν ήδη σχέση δεν φάνηκε τέτοια διαφορά.

Χρειάζεται όμως ειλικρίνεια: δεν επιβεβαιώνουν όλες οι μελέτες αυτό το εύρημα. Σε έρευνα με πραγματικές συναντήσεις, οι γυναίκες δεν βρήκαν πιο ελκυστικούς τους άντρες που φαινόταν να είναι δεσμευμένοι. Και νεότερη έρευνα έδειξε ότι επηρεαζόμαστε από τις επιλογές των άλλων σχεδόν σε όλα, ακόμα και στο ποιος πίνακας ζωγραφικής μας αρέσει. Άρα δεν μιλάμε για «νόμο της φύσης» ούτε για όλες τις γυναίκες. Μιλάμε για μια τάση που σε κάποιες γίνεται μοτίβο ζωής.

Μια μεγάλη έρευνα σε 53 χώρες έδειξε κάτι ακόμη πιο χρήσιμο: όσοι προσελκύουν συχνά δεσμευμένους ανθρώπους, αλλά και όσοι υποκύπτουν σε τέτοιες προσεγγίσεις, έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά προσωπικότητας παντού στον κόσμο. Δηλαδή το θέμα δεν είναι μόνο η «κακή τύχη». Έχει να κάνει και με το ποια είσαι εσύ και τι ψάχνεις.

Γιατί μπορεί να σε τραβάει ένας δεσμευμένος

Δεν υπάρχει ένας λόγος για όλες. Υπάρχουν όμως κάποιοι που επανέρχονται συχνά:

• Μοιάζει «δοκιμασμένος». Αφού κάποια άλλη τον διάλεξε, το μυαλό σου τον θεωρεί αυτόματα πιο σίγουρη επιλογή, πιο ώριμο, πιο ικανό να δεσμευτεί.
• Η αίσθηση της νίκης. Όταν σε προτιμά, έστω και κρυφά, νιώθεις ότι «κέρδισες». Αυτή η επιβεβαίωση μπορεί να γίνει εθιστική, ειδικά αν μέσα σου δεν νιώθεις αρκετή.
• Η ασφάλεια της απόστασης. Μια σχέση που δεν μπορεί να ολοκληρωθεί σε προστατεύει, χωρίς να το καταλαβαίνεις, από την πραγματική οικειότητα: την καθημερινότητα, το να σε δει ολόκληρη, τον κίνδυνο να σε απορρίψει.
• Η ένταση του κρυφού. Το απαγορευμένο, η αναμονή, οι κλεμμένες στιγμές δίνουν ένα συναισθηματικό «ανέβασμα» που συχνά το μπερδεύουμε με αγάπη.
• Παλιά μοτίβα. Αν μεγάλωσες παλεύοντας για την προσοχή κάποιου που δεν ήταν διαθέσιμος, το να περιμένεις μπορεί να σου μοιάζει γνώριμο, σχεδόν φυσικό.

Τι πληρώνεις, χωρίς να το λογαριάζεις

Σε μια τέτοια σχέση ζεις με τα ψίχουλα του χρόνου κάποιου άλλου. Οι γιορτές, τα Σαββατοκύριακα, οι δύσκολες στιγμές σου, ανήκουν σε μια άλλη ζωή. Και το «θα τη χωρίσω, κάνε λίγη υπομονή» μπορεί να ακούγεται για χρόνια.

Μην κοιτάς τι σου λέει. Κοίτα τι κάνει. Ένας άντρας που αποφασίζει ότι θέλει να είναι μαζί σου, πρώτα κλείνει με ειλικρίνεια την προηγούμενη σχέση του και μετά έρχεται σε σένα, φανερά. Όσο σε κρατάει στο σκοτάδι, σου δείχνει ποια θέση σου δίνει.

Και κάτι ακόμη, που πονάει αλλά αξίζει να το σκεφτείς: ο τρόπος που φέρεται τώρα στη σύντροφό του είναι ο τρόπος που μπορεί αύριο να φερθεί και σε σένα.

Αν σου συμβαίνει ξανά και ξανά

Αν ήταν μία φορά, μπορεί να ήταν μια ατυχής συγκυρία. Αν όμως οι περισσότερες σχέσεις σου είναι με δεσμευμένους, τότε αξίζει να σταθείς και να ρωτήσεις τον εαυτό σου με ειλικρίνεια:

• Τι νιώθω όταν με επιλέγει κάποιος που «ανήκει» αλλού;
• Φοβάμαι μια σχέση όπου ο άλλος θα είναι ολόκληρος εκεί, κάθε μέρα;
• Πιστεύω ότι αξίζω κάτι περισσότερο από τις κλεμμένες ώρες;
• Πότε ένιωσα για πρώτη φορά ότι πρέπει να παλέψω για να με προτιμήσουν;

Οι απαντήσεις δεν είναι πάντα εύκολες. Γι’ αυτό η βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις από πού ξεκινά αυτό το μοτίβο και πώς να το αλλάξεις.

Δεν χρειάζεται να είσαι το μυστικό κανενός. Αξίζεις μια αγάπη που δεν κρύβεται, που σε περιλαμβάνει στη ζωή της και που σε διαλέγει μπροστά σε όλους.

Πηγές

Parker, J., & Burkley, M. (2009). «Ποιος κυνηγά ποιον; Η επίδραση του φύλου και της κατάστασης σχέσης στην προσέλκυση δεσμευμένου συντρόφου» (Who's chasing whom? The impact of gender and relationship status on mate poaching). Journal of Experimental Social Psychology, 45(4), 1016–1019.
Schmitt, D. P., & Buss, D. M. (2001). «Η προσέλκυση δεσμευμένου συντρόφου στον άνθρωπο: τακτικές και πειρασμοί» (Human mate poaching: Tactics and temptations for infiltrating existing mateships). Journal of Personality and Social Psychology, 80(6), 894–917.
Schmitt, D. P., κ.ά. (2004). «Μοτίβα και καθολικά χαρακτηριστικά της προσέλκυσης δεσμευμένου συντρόφου σε 53 χώρες» (Patterns and universals of mate poaching across 53 nations). Journal of Personality and Social Psychology, 86(4), 560–584.
Uller, T., & Johansson, L. C. (2003). «Επιλογή συντρόφου και το "φαινόμενο της βέρας": είναι πιο ελκυστικοί οι παντρεμένοι;» (Human mate choice and the wedding ring effect: Are married men more attractive?). Human Nature, 14(3), 267–276.
Street, S. E., κ.ά. (2018). «Η αντιγραφή επιλογής συντρόφου είναι γενική κοινωνική μάθηση» (Mate-choice copying is domain-general social learning). Scientific Reports, 8, 1281.

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012
Ψυχολογικός Φάρος