Γιατί επιστρέφουν άνθρωποι που επέλεξαν να φύγουν;
Όμως η επιστροφή ενός ανθρώπου δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη αγάπης.
Κάποιος μπορεί να επιστρέψει επειδή του έλειψες. Μπορεί όμως να του έλειψε περισσότερο αυτό που του πρόσφερες: η φροντίδα, η ασφάλεια, η διαθεσιμότητα, η προσοχή, η αίσθηση ότι υπήρχε πάντα ένας άνθρωπος εκεί για εκείνον.
Και αυτή είναι μια σημαντική διαφορά.
Πολλές φορές οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την αξία μιας σχέσης μόνο όταν πάψει να είναι δεδομένη. Όσο κάποιος είναι διαθέσιμος, παρών και σταθερός, μπορεί εύκολα να θεωρηθεί μέρος της καθημερινότητας. Όταν όμως απομακρυνθεί, δημιουργείται ένα κενό. Και το κενό αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γεννήθηκε ξαφνικά μια ώριμη αγάπη. Μπορεί απλώς να έγινε αισθητή η απώλεια μιας συνήθειας.
Υπάρχει επίσης η μοναξιά.
Ένας άνθρωπος μπορεί να φύγει πιστεύοντας ότι θα βρει κάτι καλύτερο, ότι θα νιώσει πιο ελεύθερος ή ότι η ζωή του θα είναι διαφορετική. Όταν όμως η πραγματικότητα δεν ανταποκριθεί στις προσδοκίες του, είναι εύκολο να εξιδανικεύσει αυτό που άφησε πίσω.
Η μνήμη άλλωστε έχει μια παράξενη ιδιότητα: με τον χρόνο συχνά μαλακώνει τις δυσάρεστες στιγμές και κρατά περισσότερο τις όμορφες.
Έτσι, κάποιος μπορεί να επιστρέψει όχι επειδή έχει αλλάξει, αλλά επειδή θυμάται επιλεκτικά.
Υπάρχει ακόμη ένας λόγος που συναντάμε συχνά στις σχέσεις: η ανάγκη επιβεβαίωσης.
Μερικοί άνθρωποι δυσκολεύονται περισσότερο να αποδεχτούν ότι ο άλλος προχώρησε παρά να αποδεχτούν τον ίδιο τον χωρισμό. Όταν καταλάβουν ότι δεν τους περιμένεις πια, ότι έχεις αρχίσει να ξαναχτίζεις τη ζωή σου ή ότι δεν έχουν πλέον την ίδια θέση μέσα σου, μπορεί ξαφνικά να εμφανιστούν ξανά.
Όχι απαραίτητα επειδή είναι έτοιμοι για μια διαφορετική σχέση.
Αλλά επειδή δυσκολεύονται να χάσουν οριστικά την πρόσβαση σε εσένα.
Γι’ αυτό, όταν κάποιος επιστρέφει, η πιο σημαντική ερώτηση δεν είναι:
«Γιατί γύρισε;»
Η σημαντικότερη ερώτηση είναι:
«Τι έχει αλλάξει από τότε που έφυγε;»
Έχουν αλλάξει οι συμπεριφορές που διέλυσαν τη σχέση;
Υπάρχει ανάληψη ευθύνης;
Υπάρχει συνέπεια;
Υπάρχει πραγματική διάθεση να αντιμετωπιστούν όσα είχαν μείνει άλυτα;
Ή υπάρχουν μόνο λόγια, νοσταλγία και υποσχέσεις;
Η αλλαγή δεν αποδεικνύεται από μια επιστροφή. Αποδεικνύεται από τη διαφορετική συμπεριφορά που ακολουθεί την επιστροφή.
Γιατί ένας άνθρωπος μπορεί να επιστρέψει πολλές φορές και να επαναλάβει ακριβώς τον ίδιο κύκλο: πλησιάζει, νιώθει ασφάλεια, απομακρύνεται, φοβάται ότι σε χάνει και ξαναγυρίζει.
Και τότε δεν έχουμε πραγματική επανασύνδεση.
Έχουμε επανάληψη.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να αντιμετωπίζουμε κάθε επιστροφή ούτε με καχυποψία ούτε με ενθουσιασμό. Χρειάζεται να την κοιτάζουμε με καθαρότητα.
Μερικές δεύτερες ευκαιρίες αξίζουν πραγματικά.
Αλλά δεύτερη ευκαιρία δεν σημαίνει επιστροφή στην ίδια σχέση.
Σημαίνει ότι δύο άνθρωποι είναι ικανοί να δημιουργήσουν μια διαφορετική σχέση από εκείνη που απέτυχε.
Και αυτό απαιτεί κάτι περισσότερο από το «μου έλειψες».
Απαιτεί επίγνωση, ευθύνη, συνέπεια και αλλαγή.
Γιατί τελικά το σημαντικό δεν είναι ότι κάποιος αποφάσισε να επιστρέψει.
Το σημαντικό είναι αν επέστρεψε διαφορετικός.
Θοδωρής Ξενιτόπουλος
Ψυχολογικός Φάρος
(Α.Π.Δ. 5753 – 24/4/2012)
